آمار فناوری اطلاعات و تجارت الکترونیکی - IT & E-commerce

فناوری اطلاعات و تجارت الکترونیکی - IT & E-commerce

امروز توسعه تجارت الکترونیکی برای سهیم شدن مردم عزیز کشورمان از درآمدهای کلان جهانی حاصل از این سبک تجارت و نهایتا رشد در آمد ملی از ضروری ترین امور روزمر’ به شمار می رود. لذا این موضوع مرا بر آن داشت تا وبلاگی در پرشین بلاگ نیز برای این منظور راه اندازی نمایم تا باشد که به حول و قوه الهی قدمی کوچک در این راه برداشته باشیم . . عیسی نجفی فروردین سال 1387

ابرداده meta data و اعتماد در بستر مبادلات الکترونیکی
مدير وبلاگ : عیسی نجفی - ساعت ٦:٥٦ ‎ب.ظ روز پنجشنبه ٥ آبان ۱۳٩٠
 

واژه ابر‌داده یا meta data از ریشه لاتین meta به معنی ماهیت و data به معنی اطلاعات یا داده گرفته شده است. تاریخچه شکل‌گیری و افزایش بسامد کاربرد اصطلاح ابر‌داده به طور عمده به دهه ۱۹۹۰ و پیدایش شبکه جهانی وب ( World wide web ) در سال ۱۹۹۳ باز می‌گردد. در مورد ابر‌داده تا کنون تعاریف متعددی ارائه شده است، اما در ساده‌ترین تعریف ابر‌داده به داده‌ها و اطلاعاتی در‌باره منابع اطلاعاتی اطلاق می‌شود. به تعبیر خاص ابر‌داده ابزاری است که برای شناسایی، توصیف (Description )و رد‌یابی(Navigative ) منابع اطلاعاتی الکترونیکی موجود در شبکه اینترنت به کار می‌رود. در اطلاع‌رسانی از ساده ‌ترین تعریف برای ابر‌داده استفاده می‌شود و آن را داده‌های سازمان‌یافته درباره داده‌ها می‌دانند. در واقع ابر‌داده، داده سازماندهی‌شده‌أی است که خصوصیات یک منبع( اطلاعاتی) را تشریح می‌کند.یا به زبان دیگر ابر‌داده اطلاعاتی است که به صورت انعکاسی اطلاعات دیگر را مشخص می‌کند. یعنی داده‌أی درباره داده‌ها می‌باشد. ابر‌داده نوعی روش و ابزار است که برای شناسایی توصیف، سازماندهی وباز‌یابی منابع الکترونیکی شبکه اینترنت مورد استفاده قرار می‌گیرد.

هاپکینز (Hopkins) (1988م) در تعریف ابرداده می‏گوید: «اطلاعات فهرست‏گونه ای است که برای شناسایی توصیف و مکان‏یابی منابع الکترونیکی شبکه مورد استفاده قرار می‏گیرد». با توجه به این تعریف، ابرداده در واقع نوعی روش و ابزار برای فهرست‏نویسی، سازماندهی و بازیابی منابع الکترونیکی در شبکه اینترنت است و کاربرد اصطلاح جدید نیز برای ایجاد تمایز میان روش‏های جدید سازماندهی منابع اطلاعاتی الکترونیکی با روش‏های متداول و سنتی فهرست‏نویسی و سازماندهی اطلاعات است که صرفاً در کتابخانه‏ها و مراکز اطلاع‏رسانی مورد استفاده قرار می‏گرفت.

مبنای کاربرد ابرداده، جستجو، یافتن، مستندسازی، ارزش‏یابی و گزینش منابع شبکه‏ای است که موجب افزایش دقت بازیابی منابع شبکه‏ای می‏شود. اهمّ ویژگی‏ها و کاربردهای ابرداده عبارت است از:

1. مدیریت بر حجم گسترده‏ای از اطلاعات در شبکه؛2. نمایه‏سازی و انواع گسترده‏ای از اطلاعات در شبکه؛

3. آسان‏سازی جستجو و بازیابی اطلاعات در شبکه و جامعیت در بازیابی؛

4. تطبیق، اشتراک، یکپارچه‏سازی و استفاده مجدد از انواع اطلاعات در محیط شبکه؛

5. نظارت بر دسترسی به اطلاعات، ابرداده نه تنها به جستجو و بازیابی مؤثر منابع اطلاعاتی ناهمگن می‏پردازد؛بلکه اطلاعاتی را که دسترسی بدان‏ها محدود است، برای شیوه و نوع استفاده کاربران مدیریت می‏کند.

تاکنون برای ابرداده قالب‏ها و استانداردهای گوناگونی به وجود آمده است که از مهم‏ترین آنها می‏توان به موارد ذیل اشاره کرد:

ـ قالب ابرداده‏ای دوبلین کور(Dublin Core Metadata Format)

ـ قالب مارک
ـ قالب U.S مارک
ـ قالب ابرداده طرح کدگذاری متن(Text Encoding initiative)

ـ قالب ابرداده‏ای خدمات مکان‏یابی اطلاعات دولتی(Governmetn lnformation Locator Services).

از میان قالب‏های یادشده، قالب دوبلین کور که به منزله یک استاندارد جامع توسط او.سی.ال.سی(O.C.L.C) تدوین یافته است، از اعتبار و جامعیت بیشتری برخوردار است. به همین دلیل، این استاندارد، مورد پذیرش بسیاری از کتابخانه‏ها و مراکز فهرست‏نویسی قرار گرفته و مبنای کار سازماندهی منابع اینترنتی واقع شده است.

این قالب دارای مجموعه عناصری ابرداده‏ای است که به این ترتیب هستند: 1. عنوان؛ 2. پدیدآورنده؛ 3. موضوع؛ 4. توصیف؛ 5. ناشر؛ 6. همکار؛ 7. تاریخ؛، 8. نوع منابع؛ 9. قالب؛ 10. شناسگر؛ 11. منبع؛ 12. زبان؛ 13. ارتباط یا رابطه؛ 14. پوشش؛ 15. حقوق.

نام عنصر

نامی که به منبع یا اثر داده می‌شود و اثر به وسیله آن شناخته‌می‌شود

عنوان                           title

شخص یا سازمانی که مسئولیت اصلی خلق محتوای اثر را بر عهده‌ داشته باشد.

پدید‌آورنده                creator

موضوع محتوای منبع که معمولاً از طریق کلید واژه‌ها، عبارات کلیدی یا نشانه‌های رده‌بندی بیان می‌شود.

موضوع                    subject

شرح محتوای منبع که معمولاً شامل مواردی چون چکیده، فهرست مندرجات و ارجاع به نمایش گرافیکی محتوا می‌باشد.

توصیف             Description

شخص یا سازمان حقیقی و حقوقی که مسئولیت پشتیبانی و دسترس‌پذیر ساختن منبع یا اثر را بر عهده دارد.

ناشرPublisher                                                               

شخص یا سازمانی که در تهیه محتوای منبع مشارکت داشته و سهم معنوی قابل ملاحظه‌ای نسبت به منبع دارد. نظیر: ویراستار

همکار                 cotributor

عنصر تاریخ معمولاً در مورد زمان تدوین، ایجاد، انتشارو یا زمان دسترس پذیر ساختن منبع مورد استفاده قرار می‌گیرد.

تاریخ                          Data

عنصر نوع معمولاً در مورد ماهیت یا گونه محتوای منبع به کار می‌رود.

نوع                            Type

شکل فیزیکی یا دیجیتالی منبع که معمولاً شامل نوع رسانه یا ابعاد منبع می‌شود.

قالب                       Format

یک رشته حرفی یا رقصی که منحصراً منبع را مشخص کرده و ارجاع روشن و بدون ابهام به آن دارند. مثل نشانی سایت (URL )

شناسه‌گر                Identifer

زبان محتوای فکری منبع، بهترین روش برای این منظور استفاده از عنصر زبانی دو حرفی برای کد زبان است مثل en  برای انگلیسی

زبان         Language                                         

ارجاع به متن مرتبط با اثر یا منبع

ارتباط یا رابطه          Relation

ارجاع به مأخذی که اثر حاضر از آن اخذ شده است

منبع                         Source

پوشش معمولاً شامل موقعیت مکانی و فضایی(نام مکان یا نام جغرافیایی) و دوره زمانی(نشانه دوره یا دامنه زمانی) می‌شود.

پوشش                 Coverage

اطلاعات مربوط به حقوق منبع یا اثر، این اطلاعات شامل حقوق مالکیت معنوی، حق چاپ و نشر و سایر حقوق مالکیت می‌شود.  

حقوق                     Rights

 


 
comment نظر خودتان را در رابطه با مطلب ، در همین قسمت وارد نمایید ()