آمار ایران و الزامات توسعه اقتصاد دیجیتالی - فناوری اطلاعات و تجارت الکترونیکی - IT & E-commerce

فناوری اطلاعات و تجارت الکترونیکی - IT & E-commerce

امروز توسعه تجارت الکترونیکی برای سهیم شدن مردم عزیز کشورمان از درآمدهای کلان جهانی حاصل از این سبک تجارت و نهایتا رشد در آمد ملی از ضروری ترین امور روزمر’ به شمار می رود. لذا این موضوع مرا بر آن داشت تا وبلاگی در پرشین بلاگ نیز برای این منظور راه اندازی نمایم تا باشد که به حول و قوه الهی قدمی کوچک در این راه برداشته باشیم . . عیسی نجفی فروردین سال 1387

ایران و الزامات توسعه اقتصاد دیجیتالی
مدير وبلاگ : عیسی نجفی - ساعت ٧:٤٥ ‎ب.ظ روز پنجشنبه ۱٠ تیر ۱۳۸٩
 

ایران، جامعه ای است با سابقه تاریخی دیرینه و فرهنگی که بیش از هر چیز پر تنوع و متکثر است. در سه دهه آخر قرن بیستم این کشور رفت و برگشت های متعددی را در فرآیند گذر از سنت به مدرنیسم تجربه کرده است به ویژه طی دو دهه بعد از انقلاب با حاکمیت حکومت دینی، هرچند تکلیف خود را در بسیاری از مباحث بنیادین معاصر از جمله دموکراسی، آزادی، رابطه تجاری و سیاسی با جهان، توسعه اقتصادی به عنوان ارزش و امثال آن روشن ساخته ولی هنوز در زمینه مباحث کلیدی چون برنامه ریزی توسعه و اقتصاد دچار سردرگمی است.

در دهه سوم متولیان امور تکالیف دقیقی برای ورود به دنیای اقتصاد مدرن در قالب قوانین پنج ساله سوم و جهارم ، برنامه توسعه تکفا ، قانون تجارت الکترونیکی و برنامه توسعه دولت الکترونیک داشته اند که ورود و باقی ماندن در فضای توسعه ایی فوق توسط مجریان و مقنین و ناظرین می توانست به بهبود رتبه کشورمان در بین پیشروان این فضا کمک شایان توجهی نماید اما متاسفانه بر همگان اشکار است که عدول از برنامه ها و تکالیف ، سهل انگاری و سایر محدودیت ها و موانع طبیعی یا غیر طبیعی موجود وضعیت نامطلوبی را در کشورمان ایجاد نموده است و از بعد رتبه بندی جهانی، ایران به رغم وجود امکانات پیشرفت (منابع سرشار انرژی و مواد خام، نیروی انسانی توسعه خواه و تحول جو و ...) وضعیت درخشانی ندارد.


از نظر تکنولوژیک، جفری سکس، در دانشگاه  هاروارد مطالعه ای انجام داده است و بر اساس دو معیار تعداد حق امتیاز اختراعات به ازای هر یک میلیون نفر جمعیت و سهم صادرات تکنولوژی پیشرفته از GDP، جهان را به سه منطقه تکنولوژیکی زیر تقسیم کرده است.

*نو آوران تکنولوژی: کشورهایی هستند دارای 10 حق  امتیاز (اختراع ثبت شده) یا بیشتر به ازای هر یک میلیون نفر جمعیت و صادرات تکنولوژی پیشرفته در این کشورها حداقل 2 درصد GDP آنان را تشکیل    می دهد.

*کاربران تکنولوژی: این کشورها توانایی بالایی در جذب دانایی ها و تکنولوژی های پیشرفته دارند و زیر ساخت لازم را برای این کار فراهم‌آورده اند.

*حذف شدگان (Technologically Excluded) : این کشورها در تولید و جذب و مصرف تکنولوژی پیشرفته سهمی ندارند و یا سهم آنان ناچیز است.

بر اساس این رتبه بندی ایران در گروه سوم قرار دارد شاید گفته شود چون مدل و ارقام این طبقه بندی در دست نیست نمی توان اعتبار این طبقه بندی را تأکید ک رد ولی شاکی نیست که سهم ایران از صادرات تکنولوژی پیشرفته و حق امتیاز که مصرف تولید تکنولوژی نوین است بسیار ناچیز است.

شکی نیست که ایران بدون داشتن زیر ساخت پیشرفته دیجیتال، حتی اگز منابع طبیعی از جمله نفت ارزش خود را حفظ کند، نمی تواند نیازهای جمعیت 70 میلیونی خود را که بیشتر آن جوان است، تامین کند. آن هم در شرایطی که به دلایل زیاد بهره وری و کارایی منابع و سیستم ها بسیار پایین بوده است.

مطالعات نشان داده است که ICT می تواند به بهبود بهره وری کمک کند و نیز طبق برآورد ها با هر 1 درصد رشد بهره وری در بخش خدمات در ‌آسیا می توان مزایای رفاهی در حد 12 میلیارد دلار آمریکا و رشد GDP در حد 4/0 درصد و رشد صادرات در خدمات در حد 2 تا 3 درصد پدید آورد. در همین مطالعات، تاثیر تکنولوژی های دیجیتال بر کاهش هزینه، افزایش کارایی و بهره وری، افزایش سرعت و بهبود رقابت پذیری جهانی در تجارت و حمل و نقل و خدمات مالی انکار ناپذیر ذکر شده است.

به هر حال انقلاب دیجیتال فرصت های بسیاری برای توسعه ایران دارد. در حوزه اقتصاد، سه بخش صنعت، کشاورزی و خدمات به خوبی می توانند از مزایای این تحول بهره مند شوند. صنعت ایران به تدریج وارد فضاهای پر رقابت جهانی می شود و بدون دیجیتالی  شدن فرایندها و سیستم ها و نوسازی ساختار و جذب الگوهای سازمانی جدید، صنایع ایران نمی توانند رقابت پذیر شوند. کاهش قیمت تمام شده و بهبود کیفیت جز از این طریق ممکن نیست. در بخش خدمات، فعالیت هایی چون آموزش، پژوهش، تجارت، بانکداری، بیمه، خدمات مالی، توریسم، خدمات بیمارستانی و سایر فعالیت ها بدون دیجیتالی شدن حتی در شرایط موجود نیز قادر به ادامه حیات نیستند. تجارت الکترونیکی برای ایران یک الزام  است. در بخش کشاورزی نیز تکنولوژی های دیجیتال به بهبود بهره وری در فرایند کاشت و داشت و برداشت و نگهداری و بسته بندی و صادرات محصول کمک خواهد کرد و محصولات کشاورزی ایران را قابت پذیر خواهد کرد. به طور کلی، مهمترین فرصت انقلاب دیجیتال برای ایران، مواجهه با الزام مهندسی مجدد ساختارها و فرآیندها و الگوهای سازمان دهی است.

به هر حال، انقلاب دیجیتال همان گونه که گفته شد، نوعی جبر حاکم است. در برابر امواج آن هیچ کشوری نمی تواند مقاومت کند. چه بهتر که با برنامه ریزی سنجیده فرصت های از دست رفته برای بهره گیری از مواهب آن جبران شود و با مدیریت و رهبری خردمندانه، با چالش ها روبرو شده و این تحول را به اهرم توسعه همه جانبه و پایدار تبدیل سازیم.

در این راستا می توان به اقدامات زیر اشاره کرد:

1-تکنولوژی های دیجیتال باید ارزان و‌آسان در اختیار مردم قرار گیرند. بدون این دسترسی، فرصت ها از دست می رود.

2-تکنولوژی های دیجیتال و به بیانی دیگر ایجاد زیر ساخت دیجیتال و یا شبکه عصبی دیجیتال که بعد سخت افزاری قضیه است، به تنهایی کافی نیست نباید هدف قرار گیرد. زیرا به خودی خود نمی تواند به بهبود اوضاع کمک کند. البته دسترسی مردم به ابزار دیجیتال، فرصت های با ارزشی برای رشد و شکوفایی قابلیت ها در اختیار می گذارد ولی کار به این جا ختم نمی شود.

3-تکنولوژی های دیجیتال در سازمان ها و کشورهایی به عامل توسعه و بهبود بهره وری و کارایی و کیفیت و رقابت پذیری تبدیل شده اند که زیر ساخت های مناسب وجود داشته یا ایجاد شده است.

4-در سطح خرد، تکنولوژی های دیجیتال در صورتی می توانند تحول توسعه ای بیافرینند که

-ساختار سازمانی سازمان ها در جهت ساختارهای منعطف، ارگانیک، مسطح و تیمی و مشارکت جو متحول شود. به ویژه ساختارهایی که بسته و بدون انعطاف اند.

-فرآیند ها از نو مهندسی شوند و سیستم های مدیریت فرآیند محور و IT محور شود.

-سرمایه انسانی مناسبی تشکیل شود و نیروی انسانی از دانش و مهارت و تخصص مورد نیاز ICT برخوردار شود و برای ایجاد این سرمایه، وقت و هزینه لازم صرف شود.

-فرهنگ سازمانی، تحول جو، دانایی محور و نوآور شود. بدون  تحول فرهنگی، دیجیتالی شدن به سرانجام نمی رسد و یا اثربخش نخواهد بود.

-سیستم های عملیاتی، اطلاعاتی و پرسنلی دیجیتالی شده و از نو طراحی شوند و نوسازی آنها همگام با تحولات IT پیش رود.

6-دیجیتالی شدن فرآیندها و سیستم ها با هدف بهبود بهره وری، کیفیت و رقابت پذیری طراحی و اجرا و هدایت شود. دیجیتالی شدن بدون هدف، پر هزینه و بی ثمر خواهد بود. 

 

منابع: 

- پوردلیرسعید ، نگاهی به مفهوم ثروت دراقتصاد دیجیتالی  /  www.aftab.ir

-امین الهی محمدحسین ، دگرگونی تجارت   / http//amin ollahi.com  

-خوارزمی شهیندخت ، ایران و انقلاب دیجیتال  /  www./irirg.ir

-فرنود حسنی ، ایران و الزامات توسعه اقتصاد دیجیتالی /

-فاضلی نعمت الله ، دیجیتالی شدن به سبک ایرانی /  www.hamshahri online.ir

-ولی شریعت پناهی زهرا ، بازهم مشکل زیرساخت  / www.aftab.ir

خوارزمی ، شهیندخت ، کیفیت زندگی و الزامات عصر دیجیتال درایران / 

-صباغیان علی ، دولت دیجیتال /  www.ict world

پیام اتاق ارومیه - سال چهارم - شماره سوم /


 
comment نظر خودتان را در رابطه با مطلب ، در همین قسمت وارد نمایید ()