آمار سناریو نویسی و اهمیت آن - فناوری اطلاعات و تجارت الکترونیکی - IT & E-commerce

فناوری اطلاعات و تجارت الکترونیکی - IT & E-commerce

امروز توسعه تجارت الکترونیکی برای سهیم شدن مردم عزیز کشورمان از درآمدهای کلان جهانی حاصل از این سبک تجارت و نهایتا رشد در آمد ملی از ضروری ترین امور روزمر’ به شمار می رود. لذا این موضوع مرا بر آن داشت تا وبلاگی در پرشین بلاگ نیز برای این منظور راه اندازی نمایم تا باشد که به حول و قوه الهی قدمی کوچک در این راه برداشته باشیم . . عیسی نجفی فروردین سال 1387

سناریو نویسی و اهمیت آن
مدير وبلاگ : عیسی نجفی - ساعت ۸:٥۱ ‎ب.ظ روز چهارشنبه ۱٠ شهریور ۱۳۸٩
 

سناریونویسی یعنی تجزیه وتحلیل اطلاعات، فکرکردن ونوشتن درباره سناریوها و بحث درباره آینده بالقوه شرکت( یا فرد) . بخش مهمی ازاین تمرین با شناسایی مسائل وفرصتهایی که ممکن است ازهر سناریوی رویایی منتج شوند آغاز می گردد وبا یافتن راه حل ویا بهره برداری ازفرصتهای به دست آمده، ادامه می یابد.

عقیده براین است خلق سناریوها به راه حلهای پیشنهادی بسیاری می انجامد.
سناریونویسی تکنیک پیچیده ای است که به زمان وتلاش قابل توجهی نیازدارد. فکر کردن درباره احتمالات آینده بسیار حائز اهمیت است. خود سناریوها تا حدودی یک امرفرعی هستند. کمتر مدیران، متخصصان، یا کارکنان دیگری را می توان یافت که تصور کنند که فرصت دارند تا درباره آینده فکرکنند، اما این فعالیت امری حیاتی برای موفقیت است.هر موقعیت مسئله داری که با گذشت زمان دستخوش تغییر می شود درخور استفاده ازسناریو است. سناریونویس فرصتها و(تهدیدها) راشناسایی می کندو نیازهای شرکت رادرراستای تقویت نقاط قوت وکاهش نقاط ضعف جهت بهره برداری ازاین فرصتها، مشخص می سازد. استراتژیها یا راهبردها براساس تحلیل فرصتها وتهدیدهای آینده تدوین می شود. البته هرگاه زمان کافی دراختیار نباشد می توان ازطراحی سناریو به صورت خیال پردازی استفاده کرد.دراین روش نیز ازهمان روش اصلی برنامه ریزی سناریو استفاده می شود، اما به ندرت به یک سند کتبی با حجم مشابه با سندی که درروش برنامه ریزی سناریو به دست می آید، منجر می شود وتحقیقات رسمی به مراتب کمتری نسبت به روش برنامه ریزی سناریو ، به عمل می آید. برای سناریو نویسی اهمیت های ویژه ای شناسایی شده است در ادامه به برخی از آنها اشاره می نمائیم.

 • برنامه‌ریزی سناریو از نتایج احتمالی آتی (سناریوها) در آینده برای افزایش کیفیت تصمیم‌گیری استفاده می‌کند.
 • در سالهای اخیر، تاکید بر ایجاد سناریوها، به تاکید بر استفاده‌ موفقیت‌آمیز از آنها تغییر کرده است.
 • روشهای تدوین سناریوها به خوبی توسعه یافته‌اند. چالش اصلی، درک آنها و بکارگیری آنها در تفکرات رایج مدیریتی است. این امر باعث تاکید بر استفاده از برنامه ‌ریزی سناریوها برای توسعه‌ تیمها، توسعه‌ فرضیات ساختاری و تدوین روشهایی برای اعلام نتایح شده است.
• استفاده‌ گسترده‌ای از سناریوها هم در بخش دولتی و هم در جهان کسب و کار به عمل می‌آید.

 برنامه‌ریزی سناریوهای کسب و کار به عنوان الگوهای دنیای آینده یکی از بهترین تعاریف سناریو رامایکل پورتر ارایه کرده است: «نگرشی درونی از آنچه ممکن است آینده را شکل دهد؛ البته نه یک پیش‌بینی بلکه یک نتیجه‌ احتمالی آتی.» در زمان تغییر و تحول، مدیران باید بتوانند چارچوب کاری خود را به اجرا در آورند و دنیای آینده را تصور کنند ( که ممکن است زودتر از آنچه تصور می‌شود، رخ دهد). برنامه‌ریزی سناریو، مجموعه فرآیندهایی برای ایجاد چندین سناریو از الگوهای ذهنی و استفاده از آنها برای کمک به روند تصمیم‌سازی است. سناریوها دربرگیرنده‌ طیفی از پاسخهای متفاوت به پرسشهایی هستند که سازمان با آنها دست به گریبان است ایجاد سناریوها
 ایجاد سناریو،ابزاری عالی برای توسعه‌ مدیریت یک تیم است و باعث می‌شود که اعضای تیمها فراتر از اهدافی که برایشان تعیین شده، عمل کنند. برای تیمهای مدیریتی مفید است تا بر مبنای اطلاعات موجود، یک یا دو روز را به تعیین سناریوها اختصاص دهند. روش کلاسیک ایجاد سناریوها که بر مبنای پژوهش و تجزیه و تحلیلهای یک تیم داخلی یا مشاوران بیرونی استوار است ، می‌تواند بین 3 نفر در ماه تا 30 نفر در سال را درگیر کند.
استفاده از سناریوهای موجود
 در اکثر سازمانها، بر حرکت از توسعه‌ سناریوهای جدید به سمت استفاده از سناریوهای موجود و کار با تیمهای مدیریتی در قبال سناریوهای موجود در کسب و کارها و پروژه‌های آنان تأکید می‌شود. یک کارگاه می‌تواند به توسعه‌ سناریوهای استراتژی‌مدار بپردازد . مهم است که این کارگاهها در خارج از محیط کار برگزار شوند تا تاثیر آنها نسبت به کارهای عادی و روزمره مشخص گردد. یک کارگاه دو روزه، برای آگاهی از بازتاب چنین تفاوتهایی، بسیار مفید است.
برنامه‌ریزی بر اساس سناریوها
سناریوها و طرحهای کسب و کار : همواره، طرحهای کسب و کار با فرضیات مورد نظر تیمهای مدیریت تلفیق می‌شوند که غالباً هم فرضیاتی مطلق هستند. مثلاً، آیا یک ویژگی که در گذشته به قدرت رقابتی یک شرکت می افزود، می‌تواند در بازارهای متغیر امروزی نیز چنین کند؟ با استفاده از سناریوها، یک تیم می‌تواند در قبال آینده برنامه‌ریزی کند و احتمالات مختلفی را مد نظر قرار دهد. برخی سازمانها، تمام طرح کسب و کارشان را بر مبنای سناریوها قرار می‌دهند.
مدیریت شرایط : غالباً از ماتریس جذابیت و ظرفیت یک بازار، برای مدیریت شرایط کسب و کار یک شرکت استفاده می‌شود . ارزیابی شرایط می‌تواند نمایانگر وضع جدید یک شرکت در آینده باشد. اگرچه بحث در مورد عوامل تاثیرگذار بر هر کسب و کار مفید است، اما توسعه‌ فرآیند تصمیم‌گیری، اهمیت و سود زیادی دارد. در ارزیابی احتمال به حقیقت پیوستن یک سناریو، از شاخصه‌های اولیه – رخدادهایی که در سالهای آتی و مشخصاً تحت یک سناریو رخ خواهند داد – استفاده می‌شود. اینها موضوعاتی هستند که باید در قالب عناوین برگزیده و از طریق ساز و کارهایی مستمر، مورد بررسی قرار بگیرند.
 سناریوها در سیاستهای عمومی
 از زمان "هرمان کان"، از سناریوها برای موارد زیر استفاده شده است:
• ایجاد زبان و درکی مشترک ،مانند زمانی که قرار بود در آفریقای جنوبی، کنگره‌ ملی آفریقا قدرت را در دست بگیرد؛
• تدوین یک استراژی در زمان مواجهه با چالشی جدید همانند مواجهه با مضامین یک جامعه‌ اطلاعاتی در کانادا؛
• اطلاع یافتن از مباحث عمومی مانند استفاده از درآمدهای نفتی در نروژ.
-> امروزه برای توسعه‌ افکار عمومی، از کارگاههایی استفاده می‌شود که هدفشان تعیین چنین سناریوهایی است.
اعلام سناریوها
با توجه به افزایش گسترده‌ استفاده از سناریوها در گروههای برنامه‌ریزی، نتایج حاصل به شکلی فهرست ‌وار ارایه می‌شوند که ستون سمت چپ شامل فهرستی از عوامل (مانند میزان توسعه، فناوری برتر) می‌باشد و ستونهای دیگر عوامل مربوط به هر یک از سناریوها را توضیح می‌دهند. اگرچه اینها ابزار کاری بسیار خوبی هستند اما از نظر ارتباطی، ابزار بسیار بدی محسوب می‌شوند. غالباً برای اعلام ماهیت سناریوها، از اسامی استفاده می‌شود. سناریوهای نشست چاتام هاوس برای اصول اقتصادی جهان صنعتی در سال 2020، اصطلاحاً طوفان آتلانتیک و نیروهای بازار نامیده می‌شود. در این طوفان، اروپا و ایالات متحده در دو سو قرار دارند، در حالیکه بازار آزاد، نیروهای بازار را در ید قدرت خود دارند.
نتیجه
 اکثر افرادی که در خصوص سناریوها کار می‌کنند، درمی‌یابند که این حوزه‌ای جالب و لذت‌بخش است. مرحله‌ بعد یعنی برنامه‌‌‌ریزی سناریوها، به موارد زیر بستگی دارد:
• تصمیم‌گیری در مورد مشکلاتی که انتظار می‌رود سناریوها به حل آنها کمک کنند.
•ایجاد سناریوهایی که نمایانگر ابهامات هستند.
• تلاش کافی برای تعیین سناریوها در خارج از محیط سازمان.
• استفاده از سناریوها برای تصمیم‌گیری در خصوص مباحث مهم.
• اعلام سناریوها برای استفاده از آنها در تصمیمات و مباحثات.
عملی ساختن آن:
1. از سناریوها برای تحریک مباحث، توسعه‌ استراتژیهای انعطاف‌پذیر، آزمودن طرحهای کسب و کار نسبت به آینده و تلاش برای پیش‌بینی آینده استفاده نمایید.
 2. یک یا دو روز را به تیمهای مدیریتی اجازه دهید تا سناریوهای خود را بر مبنای اطلاعات موجود در شرکت، تدوین نمایند. 3. کارگاههایی را به صورت دو روز اقامت در خارج از محیط کار خود برگزار نمایید تا بتوانید از تفاوتها آگاه و از بازتاب ان در محیط کار آگاه شوید. 4. برای یک پروژه‌ واحد، سعی کنید با محاسبات دقیق، تفاوتهای موجود در ارزش روشهای جایگزین را بسنجید. 5. برای ارزیابی احتمال به واقعیت پیوستن یک سناریو، از شاخصه‌های اولیه ( رخدادهایی که باید درسالهای بعد مد نظر داشته باشید)، استفاده کنید.
6.سناریوها را به صورت گرافیکی درآورید و در آینده آنها را در خبرنامه‌هایی منتشر کنید.
برای اطلاعات بیشتر کتب «برنامه‌ریزی سناریوی کار» -- گیل رینگلند، 1998 «هنر داشتن نگرشی بلند: برنامه‌ریزی برای آینده در جهانی مبهم» -- پیتر شوارتز ، 1997


 

 

 

 پیش‌بینی و سناریوها
تاریخچه‌ اندیشیدن درباره‌ سناریوها به بعداز جنگ جهانی دوم بازمی‌گردد . در آن زمان، هرمان کان پیشگام روش اندیشیدن درباره‌ آینده بود. هدف از این شیوه که کان درباره‌ مبحث توسعه‌ سلاحهای هسته‌ای مطرح کرد، استفاده از تجزیه و تحلیلهای دقیق برای تهیه‌ گزارشی جامع پیرامون رخدادهایی بود که ممکن است در آینده با قلم افراد گوناگون به رشته‌ تحریر درآیند. رایج‌ترین کاربردهای سناریوها در قبال اهداف مد نظر "کان" عبارتند از:
• تهییج مباحثه در مورد انتخابها؛
• توسعه‌ یک استراتژی انعطاف‌ پذیر در قبال آینده؛
• آزمودن طرحهای کسب و کار در قبال آینده؛
• تلاش برای پیش‌بینی آینده جهت کمک به تصمیم‌سازیها. در حالی که می‌توان از پیش‌بینی‌ها بویژه پیش‌بینی درباره‌ رشد بالا یا پایین (که این نیز گاهی اوقات سناریو نامیده می‌شود) در قبال چنین اهدافی استفاده کرد، اما استفاده از تفاوتهای کیفی و قابل تصور، یک موضوع محوری در قبال اکثر موارد استفاده از سناریوها است.
پیش‌بینی‌هایی که هدفشان دستیابی به اطلاعاتی دقیق و صحیح است، از شیوه‌هایی استفاده می‌کنند که به دنبال یافتن ابهامات در آینده هستند.
پرسشهایی که غالباً پرسیده می‌شوند، عبارتند از: • چه تعداد سناریو؟ • چه مدت زمانی؟
در برنامه‌ریزی سناریوها در سطح گروههای کاری، معمولاً سناریوهای متوسط به عنوان سناریوهای صحیح و مناسب تلقی می‌شوند. مدت زمان برنامه‌ریزی سناریوها ،باید طولانی‌تر از مدت زمانی برنامه‌ریزی بودجه باشد زیرا ابهامات بیشتری در این زمینه وجود دارد.


 

«ما اندامهایی خود فعال هستیم و می‌توانیم تا حدی بر شأن و واکنشمان نسبت به فشار، کنترل داشته باشیم.»                                                                  چارلز هندی
« انتخاب شرکتهایی که از عملکرد آنها به هیجان می‌آیید، همانند آن است که بهترین کارتان را انجام می‌دهید.»                                                                           آندرو گرو  
منبع : برگرفته از کتاب: 101 تکنیک حل خلاق مسئله/ دکتراحمد پورداریانی
Case Method in MIS Educationوبلاگ

 
comment نظر خودتان را در رابطه با مطلب ، در همین قسمت وارد نمایید ()